Makedonya Parsiyel:
Yükünüz Kadar Ödeyin

Makedonya hattının künyesi

Kısaca: Tabloda yön, yük çeşitleri, çıkış düzeni ve teklifin dayandığı veriler tek bakışta durur.

Makedonya grupajı ne demektir, ortak römork nasıl dolar?

Kısaca: Birkaç göndericinin malı tek römorkta buluşur, masraf her yükün kapladığı zemine göre paylaşılır.

Sektörde parsiyelin diğer adı grupajtır. Farklı firmaların küçük yükleri İstanbul'daki toplama noktasında birleştirilir, tek römorka dizilir ve Makedonya'ya varınca şehirlere göre ayrılır.

Alan hesabı genellikle yükleme metresi (LDM) ile yapılır. Standart tenteli römork yaklaşık 13,6 metre yükleme uzunluğu sunar, bir LDM bu uzunluğun araç genişliği boyunca kapladığı bir metrelik dilimdir. EUR paletin ölçüsü 120 santimetreye 80 santimetredir. Üst üste konabilen palet zeminde az yer tutar, konamayan palet ise yüksekliği boş kalsa da tam alan harcar. Bu yüzden kiloları eşit iki gönderinin teklifi farklı çıkabilir.

Makedonya'ya giden yük hangi dört adımdan geçer?

Kısaca: Talep, araç planı, gümrük hazırlığı ve varış; her adımda sizden beklenen bilgi baştan bellidir.

Makedonya hattında ücret hangi kalemlerden oluşur?

Kısaca: Ücret hazır tarifeden değil, kapladığınız zeminden ve özel şartlardan çıkar; sayfada rakam yoktur.

Aynı palet sayısına sahip iki gönderi bile farklı fiyatlanabilir, çünkü ebat, cins ve teslim noktası değişir. Makedonya parsiyel nakliye fiyatı bu nedenle yalnızca kendi ölçülerinize bakılarak çıkar. Belirleyiciler şunlardır:

• Yükün römorkta işgal ettiği zemin alanı
• Toplam kilo ve palet adedi
• Yükleme adresi ile Makedonya'daki teslim noktası
• Malın istiflenebilir olup olmadığı
• Isı kontrolü ya da ADR gerekliliği
• Sınır ve gümrük işleminin kapsamı

Gümrük müşavirliği, Makedonya tarafındaki işlemler, boşaltmada bekleme, randevulu teslim ve sigorta teklifte ayrı satır olabilir. Teklifleri kıyaslarken kapsamı karşılaştırın.

Ortak römork mu, komple araç mı?

Kısaca: Yük küçük ve takvim esnekse ortak sefer, kasa doluysa ya da saat kritikse özel araç akla yatkındır.

Parsiyeli seçin, eğer:

• Gönderiniz bir iki palet ya da birkaç koliyse
• Varış tarihiniz haftalık sefer düzenine sığıyorsa
• Makedonya'daki müşterinize sık sık küçük partiler gönderiyorsanız
• Paletleriniz üst üste konabiliyor ve standart ölçüdeyse

Komple aracı seçin, eğer:

• Mal römorkun hatırı sayılır kısmını kaplıyorsa
• Yükün ara depoda elden ele geçmesini istemiyorsanız
• Sefer gününü beklemeye vaktiniz yoksa
• Frigo, özel bağlama veya ADR şartı bulunuyorsa

Paletiniz Makedonya yolculuğuna hazır mı?

Kısaca: Sarsıntıya dayanan palet, şeritle alınmış ölçü ve şehri açık yazan etiket hasarı ile beklemeyi azaltır.

Ortak römorkta yükünüz başka firmaların malıyla yan yana gider ve ara depoda bir iki kez daha elleçlenir. Hazırlık ne kadar özenliyse bu aktarmalardaki hasar riski o kadar düşer.

• Mümkünse çatlaksız EUR palet (120 x 80 santimetre) kullanın, koliyi kenardan taşırmayın
• Streç filmi ve köşe koruyucuyla yükü tek parça hâline getirin
• Palete alıcı adı, şehir, koli adedi ve sipariş numarası yazılı etiket yapıştırın
• Mal adını faturadaki yazımla aynı tutun, "çeşitli eşya" gibi muğlak ifadelerden kaçının
• Yüksekliği de katarak şeritle ölçün, kiloyu tartıdan alın

Teklif beyan edilen ölçüye göre verilir, yüklemede fark çıkarsa fiyat yeniden hesaplanır ve gümrük belgesiyle uyuşmazlık doğabilir. Ağır yedek parçada ağırlığı palete dengeli dağıtın, sandık içinde oynayan parçayı takozlayın.

Makedonya'ya karayolu rotası ve sınır geçişi nasıl ilerler?

Kısaca: Rota Bulgaristan ya da Yunanistan üzerinden kurulabilir, Makedonya AB gümrük bölgesinin dışında olduğundan ek sınır işlemi gerekir.

İlk seçenekte araç Edirne tarafından Bulgaristan'a girer, Sofya yönünde ilerleyip iki ülke arasındaki kara sınırından Makedonya'ya ulaşır. İkinci seçenekte Yunanistan üzerinden güneyden girilir. Seçimi sınır kapılarındaki yoğunluk, yol çalışmaları ve aracın diğer yüklerinin dağılımı belirler. Rota teklif aşamasında sabitlenmez, çünkü o günün koşulları değişebilir.

Makedonya AB üyesi değildir, aday ülke konumundadır. Bu yüzden Bulgaristan ya da Yunanistan'a girerken AB gümrük bölgesine, Makedonya'ya girerken ise bu bölgeden çıkılır ve yük birden fazla gümrük kontrolünden geçer. Transit rejimi uygulanıyorsa belge ve teminat düzeni bu geçişlere göre ayrıca planlanır.

Türkiye ile Makedonya arasında serbest ticaret anlaşması (STA) vardır ve 1 Eylül 2000 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Anlaşma Pan-Avro-Akdeniz kümülasyon sistemi içinde yer alır. Tercihli işlemden yararlanma ürünün menşe kurallarını karşılamasına bağlıdır, kapsam ürün grubuna göre değişir. Kesin durumu GTİP kodu üzerinden gümrük müşavirinize teyit ettirin.

Parsiyel römorkta birden fazla alıcının malı bulunur ve her gönderinin belgesi ayrı işlenir. Birinin evrakı eksik kalırsa araç sınırda beklemek zorunda kalabilir. Ülke dağlık olduğundan kışın yüksek yollardaki kar ve buzlanma teslim saatini oynatabilir.

Makedonya için hangi taşıma seçeneklerini işletiyoruz?

Kısaca: Ortak sefer, özel araç, soğuk zincir, ADR, iki yönlü taşıma ve adresten adrese teslim seçenekleri vardır.

Kapıdan kapıya hizmette gümrük vergileri ile alıcıya ait masrafların kime yazıldığı teslim şartıyla belirlenir, bunu baştan yazıya dökün.

Makedonya'nın hangi kentlerine dağıtım yapıyoruz?

Kısaca: Düzenli teslim noktası dokuz kenttir, listede olmayan yerleşimler adresle birlikte ayrıca değerlendirilir.

Üsküp'ün eski çarşısı ile Tetova ve Ohri merkezi gibi dar sokaklı yerlere büyük römork giremeyebilir. O zaman yük şehir kenarında küçük araca aktarılır ya da alıcıdan buluşma noktası istenir.

Makedonya sevkiyatında her belgenin görevi nedir?

Kısaca: Dosyanın omurgası fatura, çeki listesi ve CMR'dir, menşe kanıtı ürüne ve anlaşma kuralına göre eklenir.

Belgedeki adet, ağırlık ve ürün adı araca yüklenen malla örtüşmelidir. Uyuşmazlık sınırda izahat talebine yol açar ve ortak araçta diğer gönderileri de geciktirir. A.TR bu hat için aranan belge değildir, çünkü Makedonya Türkiye ile AB arasındaki gümrük birliğinin dışında kalır.

GTİP ürünün hangi başlıkta beyan edileceğini, menşe ise malın hangi ülkede üretildiğini gösterir ve ikisi birlikte tercihli işlemi belirler. Biz gümrük görüşü vermeyiz, kod ve menşe için müşavirinizin yazılı teyidini alın.

CMR Sözleşmesi 1956'da Cenevre'de imzaya açılmıştır ve taşıyıcının sorumluluğunu kilo başına bir üst sınırla sınırlar. Değeri yüksek mallarda ayrı taşıma poliçesi düşünün. Hasarı teslimde CMR'ye yazdırın, paketi açmadan fotoğraflayın, aynı gün Sadotrans'a bildirin ve hasarlı malı saklayın.

Türkiye çıkışı ile Makedonya çıkışı arasındaki fark nedir?

Kısaca: Giden yükte yük göndericide ve müşavirdedir, gelen yükte önce Makedonya'daki satıcı sonra Türkiye'deki ithalatçı devreye girer.

Tersi yönde menşe kanıtı geç gelirse tercihli işlemden yararlanmak zorlaşabilir.

Makedonya sevkiyatlarını geciktiren yanlışlar nelerdir?

Kısaca: Gözle tahmin edilen ölçü, yanlış istif beyanı ve sona bırakılan evrak gecikmenin başlıca nedenleridir.

• Boyutları şerit metreyle ölçmeden tahmine dayanmak
• Üstüne yük konamayan paleti istiflenebilir göstermek
• Teslim adresine römorkun sığıp sığmayacağını sormamak
• Yalnızca rakama bakıp teklifin kapsamını kıyaslamamak
• Belgeleri araç kapıya gelene dek hazırlamamak

Makedonya'ya özgü bir ayrıntı yazım biçimidir. Şehir ve cadde adları Makedonca olduğundan Türkçe karşılığıyla yerel yazım farklı olabilir. Adresi Latin harfleriyle, mümkünse Makedonca yazımıyla almak sürücü ve dağıtımcının işini kolaylaştırır. Alıcı firmanın resmî unvanı da faturadakiyle birebir aynı olmalıdır.

Makedonya hattında sık duyulan terimler

Kısaca: On kısa açıklama, yazışmaları ve evrakı okumayı kolaylaştırır.

Parsiyel

Römorkun tamamını kiralamadan içindeki küçük bir payı kullanan sevkiyat.

LDM

Malın kasa zemininde boyuna kapladığı şeridi metreyle gösteren yükleme metresi.

EUR palet

Avrupa'da ortak kullanılan, 120 santimetreye 80 santimetrelik taşıma paleti.

CMR

Sınır aşan karayolu taşımalarında düzenlenen sevk senedi, dayanağı Cenevre 1956 metnidir.

GTİP

Ürünün gümrük tarifesindeki basamağını bildiren kod.

Menşe kanıtı

Malın üretildiği ülkeyi ve anlaşma kurallarına uygunluğunu gösteren belge ya da beyan.

STA

Türkiye ile Makedonya arasındaki serbest ticaret anlaşması.

Kümülasyon

Anlaşmalı ülkelerdeki üretim ve girdinin menşe hesabında birlikte sayılabilmesi.

ADR

Tehlikeli malların karayoluyla taşınma kurallarını koyan Avrupa kaynaklı anlaşma.

Transit

Gümrük işlemi varışta bitecek biçimde ara ülkelerden mühürlü geçiş.

Dayanak alınan kaynaklar

Kısaca: Kurum ve metinler genel çerçeve içindir, ürüne özel yanıtı gümrük müşavirinin yazılı görüşü verir.

• T.C. Ticaret Bakanlığı, Makedonya Serbest Ticaret Anlaşması sayfası
• T.C. Ticaret Bakanlığı, menşe kuralları rehberleri
• CMR Sözleşmesi, UNECE metni, Cenevre 1956
• ADR Anlaşması, UNECE güncel metni
• Avrupa Komisyonu genişleme sayfaları, Kuzey Makedonya aday ülke durumu
• Tutar ve gün sayısı bu sayfada yer almaz, yüke özel teklifle bildirilir

Sıkça Sorulan Sorular: Makedonya parsiyel nakliye

Kısaca: Hat hakkında en çok merak edilen on iki konu kısa cevaplarla sıralanmıştır.